Στην παράδοση της Εκκλησίας, η εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου αποτελεί την «καλή είδηση» της απαρχής για την απελευθέρωση του ανθρώπου από τα δεσμά της φθοράς και του θανάτου. Είναι η κορυφαία στιγμή όπου η Θεία ελευθερία συναντά την ανθρώπινη, μέσα από την ελεύθερη συγκατάθεση της Θεοτόκου στο προαιώνιο σχέδιο του Θεού (Λκ. 1:38).
Η σωτηρία του κόσμου παύει να είναι πλέον μια μακρινή υπόσχεση και γίνεται Ενανθρώπιση· «ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν» (Ιωάν. 1:14). Ο Θεός δανείζεται την ανθρώπινη σάρκα για να χαρίσει στον άνθρωπο τη θεία ζωή, αποκαθιστώντας το αυτεξούσιο που είχε τρωθεί από την πτώση στην αμαρτία που επήλθε ένεκα της παρακοής των Πρωτοπλάστων. Κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, «ο άνθρωπος πλάστηκε “λογικός και αυτεξούσιος”, έχοντας τη δύναμη να επιλέγει ελεύθερα το αγαθό. Η Ενανθρώπιση του Λόγου επαναφέρει αυτή τη δυνατότητα, λυτρώνοντας τη βούλησή μας από την τυραννία των παθών και της φθοράς.»[1]
Επιπρόσθετα, στην ιστορία του Έθνους, η 25η Μαρτίου υπενθυμίζει την ιστορική απόφαση ενός λαού να διεκδικήσει το αυτεξούσιό του απέναντι στο σκοτάδι της δουλείας για 400 σχεδόν χρόνια τουρκοκρατίας. Θα λέγαμε ότι, αυτή η πνευματική ελευθερία του Ευαγγελισμού δεν έμεινε ένα αφηρημένο σχήμα, αλλά σαρκώθηκε ιστορικά στην απόφαση του 1821. Οι αγωνιστές δεν επαναστάτησαν απλώς για μια εδαφική επικράτεια, αλλά για την αποκατάσταση της χριστιανικής τους ταυτότικής και του αυτεξουσίου τους. Η Ελληνική Επανάσταση υπήρξε μια πράξη συνέργειας πίστης και θυσίας, όπου η ελπίδα της Ανάστασης νίκησε τον φόβο του θανάτου. Η 25η Μαρτίου καθιερώθηκε έτσι ως η διπλή γιορτή της αναγέννησης: της πνευματικής για τον άνθρωπο και της εθνικής για το Γένος, αποδεικνύοντας ότι, η αληθινή ελευθερία απαιτεί τη θυσία του «εγώ» για το «εμείς».
Σήμερα, ωστόσο, η «καλή είδηση» του Ευαγγελισμού προσκρούει στην οδυνηρή πραγματικότητα μιας πνευματικής αλλοτρίωσης. Το αυτεξούσιο που κερδήθηκε με θυσίες, φαίνεται να παραχωρείται οικειοθελώς σε μια νέα μορφή υποδούλωσης. Το κοινωνικο-πολιτικό σύστημα, εγκλωβισμένο σε μια αλληλουχία σκανδάλων που -αν μη τι άλλο- πληγώνει το κοινωνικό σώμα, μαρτυρεί πως, η ελευθερία μας διολισθαίνει σε μια ιδιότυπη «αιχμαλωσία» του κέρδους και της αδιαφάνειας. Κάποιος θα αναρωτηθεί: πώς μπορούμε να υμνούμε το ήθος του ’21, όταν την ίδια στιγμή η δημόσια ζωή μας χαρακτηρίζεται από την απαξίωση των θεσμών και τη θυσία του κοινού καλού στον βωμό των προσωπικών συμφερόντων;
Η ελευθερία που «ακόμη ζητείται» για το νησί μας, δεν αφορά πλέον μόνο την εδαφική μας ακεραιότητα, αλλά την ίδια την πνευματική μας ταυτότητα που απειλείται. Την ίδια στιγμή, η Μεσόγειος γύρω μας μετατρέπεται σε ένα απέραντο πεδίο μαχών, υπενθυμίζοντας πως ο άνθρωπος ευτελίζεται ξανά ως αναλώσιμο είδος στις γεωπολιτικές σκακιέρες. Στο μεταίχμιο, λοιπόν, αυτών των πολεμικών συρράξεων, καλούμαστε να ορθώσουμε ανάστημα όχι με όπλα υλικά, αλλά με το όπλο της αλήθειας και της δικαιοσύνης.
Μέσα στην πνευματική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Σαρακοστής, της περιόδου που οδηγεί στην Ανάσταση, η φετινή 25η Μαρτίου αποκτά μια πρόσθετη ιερότητα. Καθώς προετοιμαζόμαστε να ψάλουμε, δύο μόλις ημέρες μετά, στις 27 Μαρτίου, τον Ακάθιστο Ύμνο στην εμβληματική 1400ή επέτειό του (626-2026), η επίκληση στην «Υπέρμαχο Στρατηγό» δεν είναι μια τυπική παράκληση. Είναι η κραυγή ενός λαού που ζητά τη σωτηρία από τις σύγχρονες πολιορκίες της σήψης και του ευτελισμού. Όπως τότε η Πόλη σώθηκε από τους ορατούς εχθρούς, έτσι και σήμερα η Κύπρος αναζητά τη λύτρωση από τον αλλότριο τουρκικό εισβολέα που την καταδυναστεύει για περισσότερο από μισό αιώνα αλλά και όλους τους αόρατους δυνάστες της ηθικής απαξίωσης.
Ο Ευαγγελισμός, ως μήνυμα ελπίδας, μας καλεί σε μια πνευματική παλιγγενεσία· μια επιστροφή από το «εγώ» της διαφθοράς στο «εμείς» της θυσιαστικής αγάπης. Αν η 25η Μαρτίου παραμείνει απλώς μια τυπική ιεροτελεστία, τότε η «καλή είδηση» θα παραμένει ανεκπλήρωτη.
Η πραγματική τιμή στους ήρωες και στην Θεοτόκο Μητέρα μας, κατά την 205η αυτή επέτειο, είναι η μεταμόρφωση της συνείδησής μας. Μόνο μέσα από την κάθαρση και την επιστροφή στο ήθος της θυσίας, η ελευθερία θα πάψει να είναι ένα σύνθημα και θα γίνει ξανά βίωμα και αλήθεια για τον τόπο μας.
Χρόνια πολλά.
[1] John of Damascus, The Fount of Knowledge III: On the Orthodox Faith, Chapter XII.—Concerning Man § 403
©® Απαγορεύεται ρητά η χρήση, λήψη, αναπαραγωγή ή αναδημοσίευσή της παρούσης, ολική ή μερική, χωρίς να έχει χορηγηθεί άδεια ή και ζητηθεί από τον συντάκτη. Τονίζεται ότι, δεν υπάρχει ουδεμία ανάγκη προβολής μας από ανάξιoυ λόγου παραπλανητικούς ιστοχώρους.
